Hoge Bloeddruk


Net als overgewicht is ook hypertensie (een te hoge bloeddruk) een aandoening die in de huidige maatschappij steeds vaker in beeld komt. Op zich is dit niet verrassend, aangezien een deel van de oorzaken het gevolg zijn van de gewijzigde levensstijl van de moderne mens. Overgewicht kan bijvoorbeeld tot een hogere bloeddruk leiden, maar ook roken, stress en alcoholgebruik staan bekend als bloeddruk verhogende factoren.


Wanneer kan men spreken van een hoge bloeddruk?

Bij gezonde mensen schommelt de bloeddruk in de loop van de dag, maar ook afhankelijk van de situatie. De bloeddruk is in de ochtend en avond bijvoorbeeld vaak lager dan in de middag. Redenen waardoor de druk tijdelijk kan stijgen zijn sport, beweging, praten. Ook door emoties kan de bloeddruk tijdelijk stijgen. Tijdens de slaap is de bloeddruk over het algemeen het laagst, maar ook ’s zomers is de bloeddruk lager dan in de winter.
Het gevaar met een te hoge bloeddruk is dat het zich vaak niet meteen aan dient, maar langzaam op komt zetten. Omdat er geen duidelijke tekenen van hoge bloeddruk zichtbaar zijn is het verstandig de bloeddruk af en toe op te meten (thuis of bij de huisarts). Als de waarden hoger zijn dan 140/90 (140 over 90) is het verstandig een arts te benaderen. Een waarde van 120 over 80 is optimaal. Deze hogere waarde is geen reden tot paniek: bij bepaalde mensen zal de bloeddruk altijd hoger zijn en is er feitelijk niets aan de hand.
Alleen in het geval van een extreem hoge bloeddruk kunnen klachten als duizeligheid, hoofdpijn, problemen met zien en kortademigheid optreden.

 


Hoe constateert men dan een te hoge bloeddruk als deze zo kan variëren bij een gezond mens?

Een arts zal vaak pas de diagnose van een te hoge bloeddruk (hypertensie) vaststellen als bij die persoon op tenminste vijf a zes verschillende momenten een te hoge bloeddruk is geconstateerd. De richtlijnen die men dan neemt voor hoge bloeddruk zijn: een bovendruk hoger dan 140 mmHg en/of een onderdruk hoger dan 90 mmHg. Echter, voor mensen van 60 jaar en ouder wordt een uitzondering gemaakt. Indien een persoon uit die groep verder gezond is mag een bovengrens van 160 mmHg gehanteerd worden.

 


Wat zijn oorzaken van hoge bloeddruk?

Het blijkt tot op heden nog steeds moeilijk om de oorzaak van een te hoge bloeddruk te identificeren; in 95% van de gevallen is de oorzaak niet precies bekend. Een aantal duidelijke aan te wijzen oorzaken van een verhoogde bloeddruk zijn: een ziekte aan de bijnieren, een aangeboren nierafwijking, een nierontsteking, een vernauwing van de grote lichaamsslagader (aorta) of een vernauwing van een nierslagader.
Ondanks dat in veel gevallen een oorzaak niet duidelijk te achterhalen valt, zijn er wel risicofactoren bekend die een rol kunnen spelen. Te denken valt aan overgewicht, gebruik van alcohol en suiker, te zout eten, erfelijke factoren en stress. Daarnaast kunnen ook diabetes (suikerziekte), nierziekten en zwangerschap de bloeddruk doen stijgen. Kijken we dan naar de verschillen in leeftijd of geslacht dan valt op dat bij kinderen een verhoogde bloeddruk zelden voor komt. Verder blijkt dat op jonge en middelbare leeftijd meer mannen dan vrouwen last van een te hoge bloeddruk hebben.

Gezien deze risicofactoren mag het niet verrassend zijn dat een toenemend aantal mensen bij het ouder worden pas echt last krijgt van een te hoge bloeddruk. Eén op de 50 vrouwen van 20 tot 25 jaar heeft een te hoge bloeddruk; bij de 55- tot 59-jarigen vrouwen is dat al bij 1 op de 4 het geval. Bij mannen loopt het in die beide leeftijdscategorieën op van 1 op de 15 naar 1 op de 3.

 

Wat zijn de gevolgen van hoge bloeddruk?

Hoge bloeddruk, zoveel is zeker, verhoogt de kans op invaliditeit en de dood. Met name als gevolg van een beroerte (herseninfarct of -bloeding), een hartaanval of hartfalen. Het jarenlang niet behandelen van een hoge bloeddruk is geen ziekte, maar wel ongezond.
Door een hoge bloeddruk wordt er een grotere kracht op de vaatwanden uitgeoefend dan normaal. Op termijn zullen deze wanden beschadigd raken, een proces dat atherosclerose (aderverkalking) wordt genoemd. Dit proces openbaart zich vaak als eerste in de kleinere vaatjes van het lichaam. Bij mannen specifiek zal bijvoorbeeld het fijn vertakte vaatstelsel in de zwellichamen van de penis hier onder lijden. Door aantasting van deze bloedvaten kunnen er dan erectiestoornissen ontstaan. Bloedvaten die beschadigen en vernauwen maken het voor het hart moeilijker om bloed door deze vaten te pompen. Doordat het hart dan harder moet werken en dus meer te verduren krijgt, kan dat op langere termijn gevolgen hebben voor het goed functioneren van het hart. De linkerkamer van het hart (waaruit het bloed wordt rondgepompt) zal minder flexibel worden, wat de kans op een hartinfarct vergroot. Als gevolg van de toegenomen druk op de vaatwanden, zoals de dunne haarvaatjes in je hersenen, kan het zijn dat de kracht te groot wordt en deze vaatjes scheuren of barsten, met in dat geval een hersenbloeding tot gevolg. Andere, minder voorkomende aandoeningen zijn nierziekten en netvliesbeschadiging.


Wat kan er gedaan worden aan een hoge bloeddruk?

Een hoge bloeddruk kan in een groot aantal gevallen aangepakt worden door dieet- en leefgewoonten aan te passen. Hierbij kan gedacht worden aan:

  • Beperken van zout voedsel (chips, drop, soepen uit blik etc);
  • Voldoende groente en fruit eten;
  • Niet roken;
  • Voldoende beweging;
  • Voldoende ontspanning en rust;
  • Gewicht proberen kwijt te raken als men te zwaar is;
  • In het geval een hoog cholesterol, een cholesterolverlagend dieet volgen;
  • En voor voldoende nachtrust zorgen.