Thuis Bloeddruk meten

De meeste mensen hebben het niet door als ze een te hoge of lage bloeddruk hebben. Een bonkend hart, een duizelig gevoel, plotseling hoogrood verkleuren; gebeurtenissen die weinig zeggen over een voortdurende hoge of lage bloeddruk. Wie het zeker wil weten moet gewoon meten! Van oorsprong is het meten van de bloeddruk iets wat de huisarts doet, een groot aantal zal zelfs nog de bloeddrukmeter op het bureau hebben staan.

Echter, slechts bij risicopatiënten waarbij ze de hoge bloeddruk vermoeden (mensen die roken, overgewicht hebben, stress ondervinden, vage klachten hebben, hartpatiënten in de familie hebben, suikerziekte of een hoog cholesterolgehalte) zal de huisarts de bloeddruk daadwerkelijk gaan meten. Patiënten die jonger zijn dan 60 en niet onder deze groepen vallen worden niet of nauwelijks gescreend.

Daarnaast heeft onderzoek aan de Universiteit van Maastricht aangetoond dat gecertificeerde en goedgekeurde bloeddrukmeters voor thuisgebruik goede en betrouwbare meetresultaten geven. Resultaten die simpelweg niet onderdoen voor de meting bij de huisarts en in bepaalde gevallen nog betrouwbaarder zijn.

 

Waarom starten met zelfmeting?

Er kunnen twee redenen zijn om zelf de bloeddruk te meten. Indien men het vervelend vindt om naar de huisarts te gaan voor een incidentele meting en toch graag de bloeddruk wil weten, kan een eigen bloeddrukmeter uitkomst bieden. Het is toch handig om zelf goed inzicht te hebben. Als men al op de hoogte is van hoge bloeddruk valt het zelf meten sterk aan te raden in combinatie met een behandelplan. In de eigen omgeving en op vooraf vastgestelde tijdstippen kan er dan gemeten worden; de beste methode om nauwkeurige resultaten te krijgen en de ontwikkeling van de bloeddruk te volgen.

De bloeddruk die in de ochtend gemeten wordt, na het opstaan maar voor het ontbijt, staat in de medische wereld ook wel bekend als de fundamentele bloeddruk. Het meten van deze waarde bij de huisarts is lastig, dat is één van de redenen dat thuis de bloeddruk meten nuttig kan zijn.

 

Welk type bloeddrukmeter is geschikt?

De Nederlandse Hartstichting beveelt de polsbloeddrukmeters niet aan. De beste meetresultaten worden bereikt met een meter waarbij een op te blazen manchet rond de bovenarm wordt geplaatst. Pols- of vinger bloeddrukmeters worden dus niet aanbevolen, metingen zijn in veel gevallen onnauwkeurig. De reden hiervoor is niet per definitie dat de apparaten onnauwkeurig zijn, maar er worden fouten gemaakt met de meting. Als de bloeddruk wordt gemeten dient dat ter hoogte van het hart te gebeuren; een meter voor de bovenarm zit dan vrijwel automatisch op de goede plaats als de arm met het manchet erom rustig op een tafel ligt.

 

Hoe werkt een bloeddrukmeter?

Bloeddruk heeft een bovendruk en onderdruk. Tijdens een meting zal het manchet automatisch gaan oppompen zodat de slagader in de arm dichtknijpt en er geen bloed meer stroomt. Vervolgens ontsnapt er langzaam lucht uit de manchet en als het hart weer voldoende druk produceert om bloed in de arm te pompen, dan wordt de bovendruk afgelezen. Als vervolgens de hartslag niet meer hoorbaar is, dan heeft de meting de onderdruk bereikt. Vervolgens zullen zowel de boven- als onderdruk getoond worden op het display van de bloeddrukmeter.

 

Belangrijke informatie rondom het thuisgebruik van een bloeddrukmeter

Bloeddrukmetingen die thuis worden gedaan moeten uiteindelijk geïnterpreteerd worden door een dokter/arts die bekend is met het medische verleden van de betreffende persoon. Door het regelmatig gebruik van de bloeddrukmeter en het nauwkeurig bijhouden van de resultaten, kan de betreffende dokter/arts op de hoogte worden gehouden van de ontwikkeling van de bloeddruk. Enkele tips betreffende het gebruik:

  • Beweeg niet tijdens de meting, er kan dan geen exacte meting gedaan worden;    
  • Meet de bloeddruk in een ontspannen houding en ga tijdens het meten niet praten;
  • De meting kan niet uitgevoerd worden indien u de manchet bovenop de mouw van een jas of trui wordt aangebracht;
  • Hou er rekening mee dat de bloeddruk in de loop van de dag varieert en dat de meting beïnvloed kan worden door factoren als: roken, alcoholgebruik, medicatie en fysieke activiteiten.

Wat is de juiste manier om de bloeddruk te meten?

Indien u thuis regelmatig uw bloeddruk gaat meten is het belangrijk om het constant en op de juiste manier te doen. Voor goede resultaten dient u de volgende stappen te doorlopen:

1. Zittend;

2. Uw arm steunt op de tafel;

3. Zorg dat u volledig ontspannen bent;

4. Wacht in deze houding 5 minuten alvorens de eerste meting te doen;

5. Tussendoor niet praten of bewegen;

6. De manchette moet zich ter hoogte van het hart bevinden;

7. Doe de eerste maal een meting aan beide armen, nadien steeds aan die arm waar de hoogste bloeddruk werd gemeten.

 

Wat zijn normale waarden?

Er worden twee soorten bloeddruk onderscheiden:

De bovendruk = de maximale druk die wordt opgebouwd in de aorta of hoofdslagader bij het samentrekken van de linkerhartkamer.

De onderdruk = het minimum van de druk die optreedt tussen twee samentrekkingen van het hart in, als het hart zich weer vult met bloed.

Deze waarden geeft men vaak als volgt weer: 120/80, waarbij 120 staat voor de bovendruk en 80 voor de onderdruk. Deze waarde wordt over het algemeen gezien als een goede en gemiddelde bloeddruk, maar kan afwijken bij bijvoorbeeld zwangere vrouwen en kinderen. Het is altijd raadzaam om bij uw dokter te vragen wat voor u de beste waarde is.

De Wereld Gezondheid Organisatie heeft normen opgesteld voor de beoordeling van hoge en lage bloeddruk onafhankelijk van de leeftijd.

Als vuistregel kunt u onderstaande tabel gebruiken:

Bereik

  bovendruk   (systolisch)

 Onderdruk (diastolisch)

 Hypotensie

  lager dan 100

  lager dan 60

 Normaal

  tussen 100 en 135

  tussen 60 en 85

 Milde hypertensie

  tussen 135 en 160

  tussen 85 en 100

 Gemiddelde hypertensie   

  tussen 160 en 180

  tussen 100 en 110

 Ernstige hypertensie

  hoger dan 180

  hoger dan 110


 

De experts

Ook internationale hypertensie en cardiologische organisaties bevelen het thuis opmeten van de bloeddruk aan. Hier zijn meerdere redenen voor :

  • Het kan u helpen om een vroege diagnose te stellen van een hoge bloeddruk;
  • Het kan helpen bij vervolgbehandeling, uw arts kan de gemeten bloeddrukwaarden goed gebruiken;
  • Het vermindert de gezondheidskosten, aangezien er minder doktersbezoeken, reizen en vrije dagen voor nodig zijn;
  • In het geval van een behandelplan moedigt het thuis meten van de bloeddruk een betere controle aan;
  • Tot slot, het toont ook aan of er geen sprake is van witte-jassen-hypertensie. Dit fenomeen doet zich veel voor bij patiënten, ze worden (onbewust) zenuwachtig in het bijzijn van een arts. Dit ‘witte jas effect’ voorkomt u door thuis bloeddrukmetingen te verrichten.